Ziek, zielig en de rest

Er is niets in de wereld wat zo goed verdeeld is als verstand. Iedereen denkt er genoeg van te hebben. Dit is niet van mij maar van Aristoteles. Uit de oudheid dus. Maar hoe ga je er mee om? Een van de lezers geeft aan dat voor haar angst voor het denken voor haar groot is. Het denken is het gebruik van je verstand. Even voor de goede orde. In de psychiatrie, maar zeker in het dagelijks leven, wordt dit wel eens vergeten. Het is meer dan een noodzakelijk kwaad en tijd kost. Maar de vraag is geven we ons de tijd om te denken?
Is psychiatrisch ziek zijn een vergeten verstand? Maar ook, voor de een betekend verstand gebruiken, fantasie als een vlucht uit de werkelijkheid. Voor de ander is het denken aan de toekomst een benauwde sprong naar voren.

Voor een heel betrokken lezeres, zijn het snelle beelden en gedachten die hun eigen leven gaan leiden.
Waarin het bizarre zaken als geluiden, beelden waarin het uitproberen, soms gekoppeld aan seksualiteit en verschillende relaties, centraal staan. Als kijk naar diagnostiek kan ik een tipje met haar samen oplichten door haar eigen woorden aan te geven. Elementen van Borderline persoonlijkheid met psychotische overschrijdingen en episodes van somberheid. Waarom we dit vertellen omdat dit gegeven veel meer voorkomt als dat je zou denken. Ja het klopt, meer bij vrouwen dan bij mannen.

Maar deze “gedachten” rond dit onderwerp brengt bij mij tot herinnering van een ontmoeting met een echtpaar.
Waarbij de vrouw , haar echtgenoot, feilloos weet te zeggen waar hij last van heeft; "Je wijst hem af omdat hij je doet denken aan dat waar jij bang voor bent. Het doet je pijn een man te zien die jou laat inzien hoe klein, zielig je eigenlijk bent. Je bent niet kwaad op hem, maar op wat hij in jou opwekt!!".
Ik heb geluisterd en wijselijk even niet gereageerd. Dit was een oprecht een keiharde linkse die binnen kwam. Dit was ook een gesprek over huiselijk geweld voor de goede orde.

Over het woord zielig valt best wat te zeggen. Is een patiënt zielig??? Of ben jij of ik zielig. Omdat er iets niet goed gaat met jou of mij, om dat er iets is wat ziekte en beperkingen geeft? Het was een terugkerend in gaan op bewoordingen in rapportage bij voorbeeld in het werk bij een overdracht.
Want hoe erg een patiënt ook ziek kan zijn, Een patiënt is per definitie niet zielig, Dat empathie of mededogen mee kan tellen, Ja. Dat je de pijn en verdriet kan voelen, Ja.

Om met verstand goed om te gaan zou het mogelijk moeten zijn om goed voor je zelf te zorgen. Want anders kan je niet voor anderen zorgen. Het is een vuist regel in de psychiatrische hulpverlening. Dat geldt voor de patiënt zelf, betrokken familie, buren en vrienden. Maar zeker voor hulpverleners.
Aan boord van een schip geldt de zelfde regel een hand voor je zelf en de ander voor de schipper. Met andere woorden veiligheid, overzicht, duidelijkheid. Dan kan je gebruik maken van je verstand en handelen.

Mannen en vrouwen, spreken vaker over gezondheid en niet alleen over afvallen, diëten en calorieën. Om de simpele reden dat wij dingen doen. Sporten voor de lol en niet alleen om dunner te worden. Het is te hopen dat meer mannen en vrouwen een actieve levensstijl verkiezen boven calorieën tellen, dan alleen maar achter de computer of mobiele telefoon zitten..
Maar vergeet niet dat vrouwen en mannen door het ouder worden bijna allemaal wel te maken krijgen met een veranderend lichaam. Maar ook dat verschillende medicaties ( Lees ook somatische en psychiatrische medicatie ) Die verandering te weeg brengt. Een simpel voorbeeld van het lichamelijk is de overgang bij vrouwen. Sommigen komen in een jaar wel tien kilo aan. En dat heeft weer niets met der medicatie te maken.
Heren denk nou niet dan geldt dus niet voor mij. Dan zit je verkeerd.

(Deels uit het AD) Maar welke zaken hebben nu meer dan ooit gevolgen voor ons gevoel van gezondheid? Een van de zaken die nu aandacht verdient is het gebruik van een Smartphone . Het smartphone gebruik (in combinatie met sociale media) verderstrekkende gevolgen. Ga niet lachen want is zo als het is, minder seks, minder dates, we gaan minder uit, we drinken minder, we pakken minder de fiets, brommer, de auto. We maken hierdoor minder ongelukken maar we zijn niet zeker niet gezonder. Maar het probleem ligt ook op het mentale vlak: Zo mensen ontmoeten minder vrienden en familie, zijn vaker depressief en plegen zelf veel vaker zelfmoord. En dat allemaal door de smartphone en sociale media.

Psychiater en publicist Bram Bakker herkent de problemen “Jongeren hebben veel vaker psychische problemen dan vroeger. Dat is verontrustend.” Maar volgens Bakker is dat niet allemaal direct te linken aan de mobiele telefoon. “Je kan nooit in algemene termen stellen dat een generatie kapot gaat aan de smartphone” Maar er zijn zorgen, die ik deel zeker. De oorzaak is volgens Bakker breder. “Het is technologie in het algemeen. Dat zorgt ervoor dat we steeds minder echt contact hebben met elkaar.” De onpersoonlijkheid die daar het gevolg van is, is volgens Bakker de kern van het probleem. “Deze generatie lijkt achter te blijven door onpersoonlijkheid.” Echt communiceren echt iets zeggen lukt niet meer. achterblijven van sociale vaardigheden bij jongeren schept de nieuwe generatie die psychisch risico lopen doordat ze de hele dag op hun schermpje kijken en zitten te Facebooken, leren ze minder in het echt te communiceren. “Wat je niet gebruikt, dat raak je kwijt, of leer je niet. Als je je hersenen niet leert om gezichtsuitdrukkingen te herkennen, dan blijven dat soort sociale vaardigheden achter.” Maar de discussie is ongenuanceerd als we niet ook de voordelen van sociale media en smartphones benoemen, vindt Bakker. “Mijn dochter heeft via het internet vriendinnen gemaakt, en bij die meisjes gaat ze ook weleens logeren. Mensen kunnen nog steeds gezellig met elkaar omgaan.”

Dat wat je niet gebruikt raak je kwijt. Horen we. Gaat dat ook op met verstand? Duidelijk het is hoe we omgaan met sociale contacten en met relaties? Ok, en nu de rest nog, het doen.

Liefs en groeten
Cor en Gerda Neleman.

Met dank aan Alina en citaten Bram Bakker AD